Dansende rozijnen

Datum: November 2002

Principe:

Rozijnen dansen op CO₂ bellen.

Materiaal:

Uitvoering:

Vul het glas half met water. Voeg een halve eetlepel soda toe. Roer goed totdat de soda opgelost is. Gooi enkele rozijnen in het glas. Giet er een scheut schoonmaakazijn bij.

Resultaat:

Je ziet kleine belletjes op de rozijnen komen. Na ongeveer 1 minuut gaan de rozijnen schudden en dansen. Ze gaan omhoog en na en tijdje zullen ze weer naar de bodem gaan. Dan gaan ze weer omhoog en dan weer naar beneden. Als je tegen de zijkant van het glas tik zinken de rozijnen meteen.

Discussie en conclusie:

Als de soda in aanraking komt met het zuur treedt er een reactie op waarbij belletjes van koolzuurgas gevormd worden. Deze belletjes hechten zich aan de rozijnen, waardoor deze opstijgen. Als de rozijnen aan het wateroppervlak komen laten de belletjes los en zinken de rozijnen weer.

Reactie:

Azijnzuur (HAc): CH₃COOH + H₂O n CH₃COO^- + H₃O⁺

Soda: Na₂CO₃ + H₂O n 2Na⁺ + CO₃^2-

Koolzuur-reaktie: CO₃^2- + 2H₃O⁺ a CO₂h + 3H2O

Opmerkingen:

• In plaats van azijnzuur  kan men natuurlijk ook andere zuren gebruiken zoals bv citroenzuur. 
• Je kunt dit ook dit met een "vers" blikje met frisdrank dat koolzuur bevat.
• In plaats van soda kan men ook zuiveringszout gebruiken.

Literatuur:

• Spelen met Chemie; 8 chemische proeven om zelf thuis te doen; Stichting C₃ (waaier); 19??
• Janny Prins; 'Magische rozijnen'; DJO - Aarde & Kosmos; 1987 14(5); blz. 562.
• Kenneth M. Swezey; Natafelen met Archimedes; Alpha; 1950; blz. 157,158.

Relevante websites:

• Dansende rozijnen

• Variaschoolproeven

• Balletjes voor rozijnen

• Stichting C3 (Communicatie Centrum Chemie)

29/12/2002